بورس تهران پس از ۲۱ روز معاملاتی صعودی، در روز دوشنبه ۸ دیماه ۱۴۰۴ سرانجام با عقبنشینی شاخصها مواجه شد. شاخص کل که معاملات را با گارد مثبت آغاز کرده بود، در نهایت با افت ۳۷ هزار واحدی معادل ۰.۸۹ درصد در سطح ۴ میلیون و ۱۲۳ هزار و ۶۲۰ واحد آرام گرفت. همزمان شاخص هموزن نیز که نماینده عملکرد شرکتهای کوچک و متوسط است، فشار فروش بیشتری را تجربه کرد و با کاهش ۱.۲۶ درصدی به عدد یک میلیون و ۱۳۳ هزار و ۱۹۲ واحد رسید. این همزمانی افت شاخصها نشان داد که اصلاح بازار محدود به نمادهای شاخصساز نبوده و کلیت بورس را دربر گرفته است.
جریان معاملات روز دوشنبه تصویری از یک بازار پرتنش اما زنده را به نمایش گذاشت. شاخص کل در ساعات ابتدایی با حمایت تقاضا همراه شد اما هرچه به نیمه دوم بازار نزدیک شدیم، فشار عرضه افزایش یافت و مسیر بازار تغییر کرد. این چرخش رفتاری را میتوان نتیجه طبیعی شناسایی سود پس از یک رشد ممتد دانست؛ رشدی که طی سه هفته گذشته بدون وقفه ادامه داشت و حالا معاملهگران را به بازنگری در موقعیتهای خود واداشته است، بهویژه در نمادهای کوچک و متوسط که افت شاخص هموزن این موضوع را بهخوبی تأیید میکند.
با وجود سرخپوشی شاخصها، ارزش معاملات خرد به رقم قابل توجه ۳۰.۸ هزار میلیارد تومان رسید؛ عددی که از گردش بالای نقدینگی و عمق مناسب بازار حکایت دارد. دستبهدست شدن ۶۳.۸ میلیارد برگه سهم نشان میدهد که معاملهگران بهطور فعال در حال جابهجایی سهام و تغییر آرایش پرتفویها هستند. در پایان معاملات، ارزش بازار در سطح ۱۳ هزار و ۹۹۵ همت تثبیت شد که معادل حدود ۹۹ میلیارد دلار برآورد میشود؛ رقمی که تأکید میکند افت امروز بیش از آنکه نشانه خروج سرمایه باشد، رنگ و بوی اصلاح و تعدیل دارد.
در سمت نقدینگی، خروج ۱.۶ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار سهام و منفی شدن تراز صندوقهای درآمد ثابت به میزان ۶۷۲ میلیارد تومان، نشانهای از افزایش احتیاط سرمایهگذاران در مواجهه با سطوح مقاومتی شاخصهاست. گستردگی منفیها نیز بر این فضا مهر تأیید زد؛ بهطوری که تنها ۲۲ درصد نمادها در محدوده مثبت به کار خود پایان دادند و ۷۸ درصد بازار با افت قیمت بسته شد. بررسی سرانه معاملات حقیقیها نیز از برتری نسبی فروشندگان خبر میدهد؛ جایی که سرانه فروش ۹۶.۶ میلیون تومان بود و سرانه خرید در سطح ۷۳.۸ میلیون تومان قرار گرفت.
در حالی که دادههای سرانه از فعال شدن فروشندگان بزرگ حکایت دارد، تصویر سفارشگذاری پیام متفاوتی ارسال میکند. ارزش سفارشهای خرید در پایان بازار به ۶ هزار و ۵۴۸ میلیارد تومان رسید، در حالی که سفارشهای فروش تنها ۳ هزار و ۵۹۵ میلیارد تومان بود. این اختلاف معنادار نشان میدهد که تقاضای بالقوه همچنان در بازار حضور دارد و میتواند در کوتاهمدت نقش ضربهگیر را برای افتهای احتمالی ایفا کند.
مجموع متغیرهای معاملاتی روز دوشنبه نشان میدهد که بورس تهران وارد مرحلهای حساس از تصمیمگیری شده است. پایان روند ۲۱روزه صعودی، در کنار انفجار ارزش معاملات و خروج محدود پول حقیقی، بیش از هر چیز به یک اصلاح طبیعی شباهت دارد؛ اصلاحی که میتواند زمینهساز ادامه حرکت بازار در صورت بازگشت اعتماد و ثبات نقدینگی باشد. با این حال، تداوم فشار فروش یا تشدید خروج سرمایه میتواند مسیر کوتاهمدت بازار را تغییر دهد. در چنین شرایطی، رفتار نقدینگی و واکنش معاملهگران به اخبار اقتصادی و سیاستگذاریهای پیشرو، نقش تعیینکنندهای در سمتوسوی آینده بورس تهران خواهد داشت.
